0 نظر

1305 روز پیش

عفونت مثانه چیست؟

عفونت مثانه اغلب ناشی از عفونت باکتریایی داخل مثانه است. برای افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، مخمر می تواند باعث عفونت مثانه نیز شود.

عفونت‌های باکتریایی می‌توانند باعث التهاب مثانه شوند، که این بیماری به نام سیستیت شناخته می‌شود.

بیشتر موارد عفونت مثانه حاد هستند، به این معنی که به طور ناگهانی رخ می دهند. موارد دیگر ممکن است مزمن باشند، به این معنی که در طولانی مدت تشدید می یابند. درمان اولیه برای پیشگیری از گسترش عفونت مهم است.

عفونت مثانه و  UTI

عفونت مثانه نوعی عفونت ادراری (UTI) است؛ که به عفونت در هر نقطه از دستگاه ادراری اشاره دارد، مانند موارد زیر:

• مثانه
• کلیه ها
• حالب ها
• مجرای ادرار

دستگاه ادراری فوقانی شامل کلیه ها و حالب ها می شود. کلیه ها خون را برای دفع مواد زائد فیلتر و سبب تولید ادرار می گردد. حالب ها ادرار را به قسمت تحتانی حمل می کنند.

همچنین ببینید:

عفونت ادراری (UTI) : علائم ، تشخیص ، عوارض و درمان

دستگاه تحتانی شامل مثانه و مجرای ادرار است. مثانه به عنوان یک مخزن عمل کرده و ادرار را تا زمانی که آماده خروج باشد، ذخیره می کند. ادرار از طریق مجرای ادرار از بدن خارج می شود.

عفونت های ادراری اغلب در قسمت پایینی ظاهر می شوند زیرا ورود باکتری ها آسان تر است.

علت عفونت مثانه چیست؟

باکتری های وارد شده از طریق مجرای ادرار به داخل مثانه حرکت می کنند؛ در نهایت این عمل منجر به عفونت می شود. به طور معمول، بدن باکتری ها را در هنگام ادرار دفع می کند.

گاهی اوقات باکتری ها می توانند به دیواره های مثانه چسبیده و به سرعت تکثیر شوند. این توانایی بدن برای از بین بردن آنها را تحت تأثیر قرار می دهد و در نتیجه باعث عفونت مثانه می شود.

بیشتر عفونت های مثانه توسط اشریشیا کلی (E. coli) ایجاد می شود. نوعی باکتری که به طور طبیعی در روده بزرگ وجود دارد.

عفونت زمانی رخ می دهد که باکتری از طریق مدفوع به روی پوست برسد و وارد مجرای ادراری گردد. در زنان، مجرای ادرار کوتاه است و دهانه بیرونی آن از مقعد دور نیست، بنابراین باکتری ها می توانند به راحتی از یک قسمت به سمت دیگر منتقل شوند.

علائم عفونت مثانه چیست؟

علائم عفونت مثانه بسته به شدت آن متفاوت است. افراد بلافاصله متوجه تغییرات در هنگام ادرار خواهند شد. برخی از رایج ترین علائم عبارتند از:

• درد یا سوزش هنگام ادرار کردن
• ادرار کدر یا خونی
• ادرار کردن بیشتر از حد معمول که به آن تکرر ادرار می گویند
• ادرار با بوی قوی
• احساس مکرر ادرار
• گرفتگی یا فشار در قسمت پایین شکم یا کمر

در صورت گسترش عفونت مثانه، می تواند باعث درد در نواحی کمر شود. این درد با عفونت در کلیه ها همراه است. برخلاف کمردرد عضلانی، این درد بدون توجه به موقعیت یا فعالیت فرد پایدار خواهد ماند.

عفونت کلیه اغلب باعث موارد زیر می شود:

• تب
• لرز
• حالت تهوع
• استفراغ

عفونت های کلیه جدی تر از عفونت های مثانه هستند و نیاز به مراقبت های فوری پزشکی دارند.

چه کسانی در معرض خطر عفونت مثانه هستند؟

عفونت مثانه می تواند هر فرد را تحت تاثیر قرار دهد، اما زنان بیشتر از مردان مستعد این وضعیت هستند.

عفونت مثانه در زنان

زنان بیشتر از مردان مستعد ابتلا به عفونت مثانه هستند. این به این دلیل است که زنان مجرای ادراری کوتاه تری دارند و مسیر رسیدن به مثانه را برای باکتری ها آسان تر می کند. مجرای ادرار زنان نیز نزدیک تر از مجرای ادرار مردان به راست روده قرار دارد. این بدان معناست که فاصله کمتری برای انتقال باکتری ها وجود دارد.

در دوران بارداری، تغییرات در دستگاه ادراری خطر ابتلا به عفونت را افزایش می دهد. تغییرات در سیستم ایمنی نیز خطر را در دوران بارداری افزایش می دهد.

برخی  انواع پیشگیری از بارداری، ممکن است خطر ابتلا به عفونت های دستگاه ادراری را افزایش دهند.

زنان نیز بیشتر مستعد ابتلا به عفونت های مکرر هستند. حدود 25 درصد از زنان، عفونت دوم را ظرف 6 ماه پس از اولین عفونت تجربه خواهند کرد.

عفونت مثانه در مردان

با افزایش سن مردان، پروستات نیز بزرگ می شود. این موضوع می تواند باعث انسداد جریان ادرار و افزایش احتمال ابتلا به عفونت ادراری شود UTI .در مردان با افزایش سن بیشتر می شود.

عفونت مثانه در مردان کمتر از 65 سال چندان رایج نیست. با این حال مردانی که ختنه نشده اند یا رابطه مقعدی دارند ممکن است در معرض خطر بیشتری قرار بگیرند.

همچنین ببینید:

درمان عفونت ادراری در مردان!

سایر عوامل خطر

سایر عوامل می توانند خطر عفونت مثانه را برای مردان و زنان افزایش دهند. این شامل:

• افزایش سن
• بی تحرکی
• عدم مصرف مایعات
• عمل جراحی در دستگاه ادراری
• کاتتر ادراری
• انسداد ادراری، که انسداد در مثانه یا مجرای ادرار است
• ناهنجاری های غیر معمول دستگاه ادراری که در اثر مشکلات مادرزادی یا آسیب هنگام تولد ایجاد می شود
• احتباس ادرار
• باریک شدن مجرای ادراری
• بی اختیاری روده
• دیابت
• شرایط سیستم عصبی که بر عملکرد مثانه تأثیر می گذارد، مانند مولتیپل اسکلروزیس (MS)
• سیستم ایمنی ضعیف

چگونه عفونت مثانه تشخیص داده می شود؟

پزشک با انجام آزمایش ادرار می تواند عفونت مثانه را تشخیص دهد. این آزمایش برای بررسی وجود موارد زیر انجام می شود:

• گلبول های سفید خون
• سلول های قرمز خون
• نیتریت ها
• باکتری ها

پزشک همچنین ممکن است کشت ادرار را انجام دهد؛ آزمایشی برای تعیین نوع باکتری موجود در ادرار که عامل عفونت است.

با مشخص شدن نوع باکتری، آن را از نظر حساسیت آنتی بیوتیکی آزمایش می کنند تا تعیین کنند کدام آنتی بیوتیک عفونت را درمان می کند.

درمان عفونت مثانه

عفونت مثانه با داروهای تجویزی برای از بین بردن باکتری ها، معمولا آنتی بیوتیک ها درمان می شود.

دارو

آنتی بیوتیک های خوراکی برای از بین بردن باکتری هایی که باعث عفونت مثانه می شوند استفاده می شود.

در صورت احساس درد و سوزش، پزشک ممکن است جهت تسکین دارو تجویز کند.

رایج ترین دارو جهت تسکین درد و سوزش ناشی از عفونت مثانه، فنازوپیریدین نام دارد.

درمان خانگی

علاوه بر آنتی بیوتیک ها، اقداماتی وجود دارد که می توان در خانه برای کمک به درمان عفونت مثانه انجام داد:

مصرف مایعات زیاد می تواند به دفع باکتری ها از مثانه کمک کند. آب بهترین گزینه محسوب می شود زیرا فاقد کافئین و شیرین کننده های مصنوعی است که محرک های شناخته شده مثانه هستند.

آب‌ میوه ها ممکن است از عفونت جلوگیری کنند، اما برای درمان عفونت فعال نباید تنها به آن اکتفا کرد. در یک مطالعه در سال 2017، آب کرنبری تعداد باکتری های مثانه را در طول عفونت کاهش داد، اما عفونت را به طور کامل درمان نکرد.

استفاده از کرم استروژن می تواند به افراد در طول یا بعد از یائسگی کمک کند تا عفونت های ادراری را درمان و از آن پیشگیری کنند. استروژن به باکتری های مفید موجود در واژن کمک کرده تا از باکتری های عفونی محافظت کنند.

آیا می توان از عفونت مثانه پیشگیری کرد؟

برخی تغییرات در سبک زندگی ممکن است احتمال ابتلا به عفونت مثانه را کاهش دهد.

در صورت عفونت مکرر مثانه، پزشک آنتی بیوتیک هایی برای پیشگیری یا کنترل عفونت های مثانه در آینده؛ تجویز می کند.

تغییر سبک زندگی

برخی از تغییرات سبک زندگی زیر ممکن است به کاهش یا از بین بردن بروز عفونت مثانه کمک کند:

• مصرف شش تا هشت لیوان آب در روز، اما با پزشک خود در مورد میزان صحیح مایعات بر اساس سلامت کلی خود مشورت کنید.
• مصرف روزانه آب کرنبری
• به محض احساس نیاز، ادرار کردن
• پاک کردن از جلو به عقب پس از دفع ادرار
• عدم استفاده از اسپری‌های بهداشتی، صابون‌های معطر یا پودر
• دوش گرفتن به جای حمام وان
• پوشیدن لباس زیر نخی و گشاد
• ادرار کردن قبل و بعد از فعالیت جنسی

درمان آنتی بیوتیکی

پزشک ممکن است برای جلوگیری از عفونت‌ها یا زمانی که علائم عفونت مثانه را احساس می‌کنید، آنتی‌بیوتیک‌ تجویز کند.

ممکن است نیاز باشد پس از فعالیت جنسی از آنتی بیوتیک استفاده نمایید.

نتیجه کلی

اکثر عفونت های مثانه در عرض 48 ساعت پس از مصرف آنتی بیوتیک کاهش می یابند. باید حتما آنتی بیوتیک های تجویز شده را تمام کنید، حتی اگر احساس بهتری دارید.

برخی از عفونت‌های مثانه می‌توانند تشدید یابند و به دلیل باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک یا سایر مشکلات سلامتی به کلیه‌ها سرایت کنند.

در صورت عفونت مکرر ادراری، باید حتما به پزشک مراجعه نمایید.

عفونت های مزمن مثانه به ترکیبی از درمان و اقدامات پیشگیرانه نیاز دارند. آنتی بیوتیک های روزانه طولانی مدت ممکن است در برخی موارد ضروری باشد.

هرچه زودتر به دنبال درمان باشید، احتمال شیوع عفونت کمتر است و زودتر احساس بهتری خواهید داشت.

توجه : مطالب پزشک من از منابع خارجی ترجمه شده و تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی دارد . از این رو توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست .

منابع:

healthline